Anket İçin Kaç Kişi Gerekir? Örneklem Büyüklüğüne Basit Rehber

Bir anket için kaç kişiye ihtiyacın olduğu, sonuçta kabul edeceğin hata payına bağlıdır. Yüzde 95 güven düzeyinde, “insanların yüzde kaçı X diyor” gibi bir oranı ölçmek için yaklaşık ±10 puan hata payı yeterliyse 97, ±5 puan istiyorsan 385, ±3 puan istiyorsan 1.068 katılımcı gerekir. Hızlı bir fikir testi için 30-100 yanıt yön göstermeye yeter; önemli bir karar ve yayınlanacak bir oran için 385 civarı hedeflenir. Bu rakamlar rastgele seçilmiş bir örneklem varsayar; görev platformunda yapılan anketin sınırlarını da aşağıda anlattık.

Bir oranı ölçen anket için temel formül şudur: n = z² × p × (1 − p) / E²

• z: güven düzeyine karşılık gelen değer; yüzde 95 güven için 1,96
• p: beklenen oran; bilinmiyorsa en ihtiyatlı değer olan 0,5 kullanılır
• E: kabul edilen hata payı; ±5 puan için 0,05

Örnek: yüzde 95 güven ve ±5 puan için n = 1,96² × 0,5 × 0,5 / 0,05² = 384,2, yani yukarı yuvarlanarak 385 kişi.

• ±10 puan: 97 kişi
• ±7 puan: 196 kişi
• ±5 puan: 385 kişi
• ±4 puan: 601 kişi
• ±3 puan: 1.068 kişi

Hata payını yarıya indirmek, gereken kişi sayısını yaklaşık dört katına çıkarır. Bu yüzden “ne kadar kesinlik gerçekten lazım” sorusu, bütçeyi en çok etkileyen karardır.

Hedef kitlenin toplamı biliniyor ve küçükse (örneğin 1.000 müşterin varsa) daha az kişiyle aynı kesinliğe ulaşırsın. Düzeltilmiş sayı: n' = n / (1 + (n − 1) / N). N = 1.000 müşteri ve ±5 puan için 385 / (1 + 384 / 1.000) = 279 kişi yeterlidir. N = 500 için bu sayı 218'e iner. Kitle büyüdükçe düzeltmenin etkisi kaybolur; on binlerce kişilik bir kitlede tablodaki sayılar geçerlidir.

Sonucu kadın ve erkek, şehir ya da yaş grubu gibi alt gruplara ayırarak yorumlayacaksan, her alt grup için yeterli yanıt gerekir. 385 kişilik bir ankette bir alt grup 60 kişiye düşüyorsa, o grubun oranı ±13 puan civarında oynar. Alt gruplar önemliyse örneklemi her grup için ayrı hesapla ya da hedefini grup başına belirle.

Formüldeki sayılar, kitleden rastgele seçilmiş bir örneklem varsayar. Görev platformunda anketi dolduranlar ise platformu kullanan ve görevi seçen kişilerdir; genel nüfusun birebir temsilcisi değildir. Bu, görev platformunda yapılan anketi değersiz kılmaz, kullanım alanını belirler:

• Uygun: ürün fikri ve fiyat algısı testi, reklam metni veya logo karşılaştırması, kullanıcı deneyimi soruları, “insanlar bu soruyu nasıl anlıyor” testi
• Dikkatli yorumlanmalı: genel nüfus için oran tahmini (“Türkiye'de insanların yüzde kaçı”)
• Uygun değil: resmi istatistik yerine geçecek temsili araştırma

Akademik bir çalışma için katılımcı bulma ve etik kurul gibi konular: /blog/anket-katilimcisi-bulma

• Dikkat sorusu ekle: “Bu soruda ‘Katılıyorum’ seçeneğini işaretleyin” gibi bir soru, dikkatsiz yanıtları ayıklamanı sağlar
• Tamamlama kodu göster: anketin son sayfasında bir kod ya da ifade göster ve kanıt olarak o ekranı iste; formun sonuna kadar doldurulduğunu doğrular
• Kısa tut: 5-10 dakikayı aşan anketlerde yanıt kalitesi düşer; her soru için “bu cevabı nasıl kullanacağım” diye sor

GörevPazar'da anket kampanyası açarken kanıt talimatının nasıl yazılacağı: /blog/kanit-talimati-nasil-yazilir. Hedeflediğin adet, form sırasında seçtiğin seviyede kaç kişinin görev yapabildiğiyle birlikte gösterilir; küçük bir denemeyle başlamak için: /blog/kucuk-deneme-kampanyasi

30 kişilik anketin bir anlamı var mı? Yön gösterir ama oranlar ±18 puan kadar oynayabilir. Kesin bir yüzde vermek için değil, belirgin eğilimleri görmek için kullan.

Güven düzeyini yüzde 90'a düşürürsem ne olur? z değeri 1,645 olur ve gereken sayı azalır: ±5 puan için yaklaşık 271 kişi. Karşılığında sonucun hata payının dışına düşme olasılığı artar.

Beklenen oranı biliyorsam daha az kişi yeter mi? Evet. Oran 0,5'ten uzaklaştıkça gereken sayı azalır; ama tahminin yanlışsa hata payı büyür. Emin değilsen 0,5 kullan.

Açık uçlu sorular için de bu hesap geçerli mi? Hayır. Açık uçlu sorularda amaç oran değil fikir çeşitliliğidir; genellikle birkaç düzine yanıttan sonra yeni fikirler azalmaya başlar.

GörevPazar Ekibi